Kawa w ciąży – czy w ciąży można pić kawę?
Dodano: 04 sie 2022
Temat picia kawy w trakcie ciąży przez lata obrósł wieloma mitami. Wbrew obiegowym opiniom przyszłe matki nie muszą całkowicie rezygnować z ulubionego naparu. Zgodnie ze stanowiskiem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP), umiarkowane spożycie kofeiny jest w pełni bezpieczne dla przebiegu ciąży i rozwoju płodu.
Zalecane limity kofeiny i zawartość w naparach
Bezpieczny dzienny limit kofeiny dla kobiety ciężarnej wynosi od 200 do 300 mg. Przekroczenie progu może wpływać na obniżenie przepływu krwi przez łożysko oraz utrudniać wchłanianie mikroelementów, takich jak żelazo czy wapń. Stężenie kofeiny różni się jednak w zależności od metody przygotowania naparu oraz gatunku ziaren.
| Rodzaj naparu / napoju | Średnia objętość | Szacowana zawartość kofeiny |
|---|---|---|
| Pojedyncze espresso | 30–50 ml | ok. 63 mg |
| Kawa tradycyjna (gotowana/zaparzana) | 250 ml | ok. 95 mg |
| Kawa rozpuszczalna | 250 ml | ok. 50–80 mg |
| Cappuccino / Caffè Latte (na bazie 1 espresso) | 200–300 ml | ok. 63 mg |
| Kawa bezkofeinowa | 250 ml | ok. 2–4 mg |
Warto pamiętać, że dodatek mleka lub napoju roślinnego w żaden sposób nie zmniejsza stężenia kofeiny w filiżance – wpływa jedynie na łagodniejszy smak i zmniejsza podrażnienie śluzówki żołądka. Osoby poszukujące wysokiej jakości ziaren o łagodniejszym profilu sensorycznym odsyłamy do zestawienia jaką kawę do ekspresu wybrać.
Wpływ kofeiny na organizm w trakcie ciąży
Kofeina bez problemu przenika przez barierę łożyskową. Organizm rozwijającego się płodu nie dysponuje jeszcze w pełni wykształconymi enzymami wątrobowymi zdolnymi do szybkiego metabolizowania tej substancji. Z tego względu dawki przekraczające 300 mg na dobę mogą stwarzać ryzyko niskiej masy urodzeniowej lub przedwczesnego porodu. Przy stosowaniu się do norm dopuszczalnych przez PTGiP ryzyko to nie występuje.
Umiarkowane porcje kofeiny mogą wywołać pozytywne skutki – poprawiają koncentrację, zwalczają poranne zmęczenie oraz łagodzą epizody niskiego ciśnienia tętniczego. Działanie moczopędne naparu jest znikome przy regularnym piciu, niemniej przy skłonności do zgagi czy mdłości warto ograniczyć mocne czarne napary na rzecz wersji z mlekiem lub metod przelewowych. Szerzej na temat specyfiki ziaren oraz metod wypalania piszemy w artykule opisującym czym charakteryzują się kawy specialty.
Kawa bezkofeinowa jako alternatywa
Proces dekofeinizacji pozwala usunąć z ziaren około 97–99% kofeiny. Dobrej jakości kawa bezkofeinowa zachowuje pełny profil aromatyczny i antyoksydacyjny, dostarczając w porcji jedynie od 2 do 4 mg kofeiny. Stanowi to idealne rozwiązanie dla kobiet, które chcą utrzymać rytuał picia kawy bez wpływu na ciśnienie czy układ nerwowy. Więcej o właściwościach takich naparów dowiesz się z wpisu kawa bezkofeinowa i jej właściwości.
Kawa zbożowa a cukrzyca ciążowa
Napoje na bazie prażonego jęczmienia, żyta lub cykorii nie zawierają kofeiny i są bogate w rozpuszczalny błonnik (inulinę) oraz witaminy z grupy B. Należy jednak pamiętać, że napary zbożowe odznaczają się wysokim indeksem glikemicznym. Kobiety ze zdiagnozowaną cukrzycą ciążową lub zaburzeniami gospodarki węglowodanowej powinny ograniczać ich spożycie na rzecz tradycyjnej kawy bezkofeinowej.
Spożycie kofeiny w okresie laktacji
W okresie karmienia piersią obowiązują zbliżone zasady ostrożności. Do pokarmu kobiecego przenika około 0,6–1,5% kofeiny przyjętej przez matkę. Maksymalne stężenie we krwi i mleku występuje po około 60 minutach od spożycia. Optymalnym rozwiązaniem jest wypijanie filiżanki bezpośrednio po zakończeniu karmienia – pozwala to na znaczny spadek poziomu kofeiny w organizmie przed kolejnym przystawieniem dziecka do piersi. Obserwacja reakcji niemowlęcia (brak nadmiernego pobudzenia czy problemów ze snem) jest najlepszym wskaźnikiem indywidualnej tolerancji.
Źródła naukowe i bibliografia:
1. Bojarowicz H., Przygoda M., Kofeina. Część I. Powszechność stosowania kofeiny i jej wpływ na zdrowie, Problemy Higieny i Epidemiologii, nr 93(1)/2012.
2. Wierzejska R., Kofeina – powszechny składnik diety i jej wpływ na zdrowie, Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, nr 63(2)/2012.
3. World Health Organization, WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience: Caffeine intake during pregnancy, Geneva 2016.
