Ile kofeiny ma kawa?

Dodano: 28 paź 2022

Jedna porcja kawy może zawierać od kilkudziesięciu do ponad 200 mg kofeiny, zależnie od rodzaju napoju i jego objętości. Typowe espresso 30 ml zawiera około 60-80 mg, a 250 ml kawy przelewowej około 95–200 mg. Nie ma jednak jednej wartości właściwej dla każdej kawy. Zawartość kofeiny zależy m.in. od gatunku ziaren, proporcji Arabiki i Robusty, ilości użytej kawy, metody parzenia, czasu ekstrakcji oraz wielkości porcji. Co ważne, mocniejszy smak nie zawsze oznacza więcej kofeiny. Małe espresso jest bardziej skoncentrowane, ale duża kawa przelewowa może dostarczyć jej więcej w całej porcji. W artykule porównujemy espresso, kawę przelewową, rozpuszczalną, cold brew i kawę bezkofeinową oraz wyjaśniamy, co rzeczywiście wpływa na ilość kofeiny w filiżance.

Ile kofeiny ma kawa? Tabela zawartości kofeiny

Ilość kofeiny w kawie nie jest stała. Zależy m.in. od rodzaju ziaren, ilości użytej kawy, sposobu parzenia, czasu ekstrakcji oraz wielkości porcji. Dlatego zamiast jednej wartości lepiej posługiwać się orientacyjnymi zakresami. Espresso ma wysokie stężenie kofeiny, ale jest podawane w małej porcji. Duży kubek kawy przelewowej może natomiast dostarczyć więcej kofeiny łącznie, mimo że jej smak wydaje się łagodniejszy.

*W przypadku cold brew zawartość kofeiny może szczególnie mocno się różnić w zależności od ilości użytych ziaren, proporcji kawy do wody, czasu ekstrakcji oraz tego, czy napój przygotowano jako koncentrat.

Wartości w tabeli są orientacyjne. Dwie kawy przygotowane tą samą metodą mogą zawierać różną ilość kofeiny. Znaczenie ma przede wszystkim doza kawy, udział Arabiki i Robusty, sposób mielenia, proporcja kawy do wody oraz parametry ekstrakcji. Warto też pamiętać, że intensywniejszy lub bardziej gorzki smak nie oznacza automatycznie większej zawartości kofeiny. Dlatego małe espresso może smakować znacznie mocniej, a jednocześnie dostarczać mniej kofeiny w całej porcji niż duża kawa przelewowa.

Właściwości kofeiny

Kofeina jest substancją psychoaktywną działającą pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy. Jej podstawowy mechanizm działania wiąże się z blokowaniem receptorów adenozynowych, co może prowadzić do zmniejszenia odczuwania senności oraz przejściowego zwiększenia czujności i koncentracji. Wpływ kofeiny zależy jednak od dawki oraz indywidualnej wrażliwości. Znaczenie mogą mieć m.in. masa ciała, częstotliwość spożywania kofeiny, przyjmowane leki, pora dnia oraz tempo jej metabolizowania. Regularne spożywanie kofeiny może prowadzić do rozwoju tolerancji, dlatego ta sama ilość nie musi być odczuwana identycznie przez wszystkie osoby. Kofeina może również wpływać na wydolność podczas wysiłku fizycznego, jednak nie oznacza to, że określona dawka będzie optymalna dla każdego. Większa ilość kofeiny nie musi przynosić większych korzyści, a u osób wrażliwych może powodować m.in. niepokój, drżenie, kołatanie serca lub problemy ze snem. Osoby, które chcą ograniczyć spożycie kofeiny, mogą wybierać kawę bezkofeinową. Należy jednak pamiętać, że określenie „bezkofeinowa” nie oznacza całkowitego braku kofeiny – w gotowym naparze zwykle pozostaje jej niewielka ilość.

Co ma więcej kofeiny – espresso czy kawa przelewowa?

Choć espresso smakuje intensywniej i ma większe stężenie kofeiny, w typowej porcji więcej kofeiny może dostarczyć kawa przelewowa. Wynika to przede wszystkim z różnicy w objętości napoju. Porcja espresso ma zwykle około 30 ml i może zawierać około 60–80 mg kofeiny. Kubek kawy przelewowej o pojemności 250 ml może dostarczyć około 95–200 mg kofeiny. Ostateczna wartość zależy jednak od ziaren, dozy kawy, proporcji kawy do wody oraz parametrów parzenia. Warto więc rozróżnić dwie rzeczy:

• stężenie kofeiny – pod tym względem espresso jest mocniejsze,
• całkowitą ilość kofeiny w porcji – tutaj często wygrywa większa kawa przelewowa.

Dlatego mocny smak espresso nie oznacza automatycznie, że zawiera ono więcej kofeiny niż duży przelew. Wielkość porcji i ilość użytej kawy mają równie duże znaczenie jak sama metoda parzenia.

Ile kofeiny ma kawa z ekspresu?

Kawa z ekspresu może zawierać od kilkudziesięciu do ponad 100 mg kofeiny w porcji, ale dokładna ilość zależy od rodzaju przygotowanego napoju, dozy ziaren oraz ustawień urządzenia. Nie ma więc jednej wartości odpowiadającej każdej „kawie z ekspresu”.

Espresso przygotowane w ekspresie ma zwykle niewielką objętość i wysokie stężenie kofeiny. W przypadku lungo, americano lub dużej czarnej kawy z ekspresu automatycznego znaczenie ma przede wszystkim to, ile zmielonej kawy urządzenie wykorzystuje do przygotowania napoju oraz czy program wykorzystuje pojedynczą, czy większą dozę ziaren.

Samo dolanie wody nie zwiększa ilości kofeiny. Dlatego americano przygotowane z jednego espresso zawiera w przybliżeniu tyle kofeiny, ile znajdowało się w użytym espresso, mimo że gotowy napój ma większą objętość. Inaczej może być w przypadku programu „duża kawa” lub „coffee” w ekspresie automatycznym, jeśli urządzenie wykorzystuje większą ilość ziaren albo zmienia parametry ekstrakcji.

Na ilość kofeiny w kawie z ekspresu wpływają przede wszystkim doza kawy, udział Arabiki i Robusty, stopień zmielenia, ilość wody, czas ekstrakcji oraz ustawienia konkretnego programu. Dlatego dwie kawy o tej samej nazwie przygotowane w różnych ekspresach nie muszą zawierać takiej samej ilości kofeiny.

Nie oceniaj więc ilości kofeiny wyłącznie na podstawie wielkości filiżanki lub nazwy programu. Najważniejsze jest to, ile kawy zostało użyte do przygotowania napoju i w jaki sposób została przeprowadzona ekstrakcja.

Od czego zależy ilość kofeiny w kawie?

To, ile kofeiny znajdzie się w gotowej filiżance, zależy od kilku czynników działających jednocześnie:

• gatunek i odmiana kawy – Robusta zawiera zwykle więcej kofeiny niż Arabica, dlatego udział obu gatunków w mieszance może wpływać na końcowy wynik,
• doza kawy – większa ilość zmielonych ziaren użytych do przygotowania naparu może zwiększać całkowitą ilość kofeiny w porcji,
• proporcja kawy do wody – wpływa na stężenie oraz całkowitą ilość substancji ekstrahowanych z ziaren,
• stopień zmielenia – wpływa na przebieg ekstrakcji i powierzchnię kontaktu kawy z wodą,
• metoda i czas parzenia – espresso, przelew, French Press czy cold brew różnią się warunkami ekstrakcji,
• wielkość porcji – napój o niższym stężeniu kofeiny może dostarczyć jej więcej łącznie, jeśli jest wypijany w znacznie większej objętości,
• stopień palenia – sam kolor palenia nie pozwala wiarygodnie określić ilości kofeiny w gotowej filiżance. Większe znaczenie mają gatunek ziaren, użyta doza oraz sposób przygotowania naparu.

Dlatego trudno wskazać jedną wartość odpowiadającą na pytanie, ile kofeiny ma każda filiżanka kawy. Najbardziej miarodajne jest porównywanie konkretnej porcji napoju, ilości użytych ziaren i metody przygotowania.

Co pokazują badania zawartości kofeiny w gotowych naparach?

Zawartość kofeiny w filiżance kawy może różnić się znacznie bardziej, niż sugerują standardowe tabele. Wartości takie jak „60–80 mg w espresso” są użytecznym punktem odniesienia, ale nie oznaczają, że każde espresso dostarcza dokładnie takiej ilości kofeiny. W badaniu 20 komercyjnych espresso wykonanym z użyciem chromatografii HPLC stwierdzono aż około sześciokrotną różnicę w zawartości kofeiny pomiędzy analizowanymi naparami. Autorzy wskazali, że wpływ mogły mieć m.in. skład ziaren, udział Arabiki i Robusty, palenie, mielenie, a przede wszystkim ilość kawy użyta do przygotowania napoju. Podobną zmienność pokazują badania kaw przygotowywanych z kapsułek. Analiza różnych kaw Nespresso wykazała zakres od 19 do 147 mg kofeiny na porcję, mimo że wszystkie napoje należały do tej samej kategorii produktowej.

Metoda parzenia również ma znaczenie

Badania porównujące różne metody ekstrakcji pokazują, że espresso charakteryzuje się wysokim stężeniem kofeiny, ale nie oznacza to automatycznie największej ilości kofeiny w całej wypijanej porcji. W badaniu obejmującym m.in. espresso, mokę, French Press, V60, AeroPress i cold brew największe stężenie kofeiny stwierdzono w espresso. Jednak ze względu na większą objętość napoju porcja cold brew dostarczała więcej kofeiny niż porcja espresso. Badania potwierdzają również, że na skład naparu istotnie wpływają zarówno metoda parzenia, jak i gatunek kawy, a Robusta charakteryzuje się większą zawartością kofeiny niż Arabica.

Dlaczego dwie filiżanki tej samej kawy mogą mieć różną ilość kofeiny?

Na wynik wpływa jednocześnie kilka parametrów:

• gatunek kawy – szczególnie udział Arabiki i Robusty,
• doza, czyli ilość zmielonych ziaren użytych do przygotowania naparu,
• stopień zmielenia,
• proporcja kawy do wody,
• czas ekstrakcji,
• temperatura i ciśnienie,
• metoda parzenia,
• objętość gotowego napoju.

Badania nad espresso pokazują, że stopień zmielenia może wpływać na ilość kofeiny ekstrahowanej do filiżanki, jednak efekt zależy również od pozostałych parametrów przygotowania naparu.

Ile kofeiny mają latte i cappuccino?

Latte, cappuccino i latte macchiato są zwykle przygotowywane na bazie jednej lub większej liczby porcji espresso. Dlatego o zawartości kofeiny decyduje przede wszystkim liczba i sposób przygotowania użytych porcji espresso, a nie ilość dodanego mleka. Jeżeli cappuccino lub latte przygotowano na jednym espresso, będzie ono zawierało w przybliżeniu tyle kofeiny, ile znajduje się w użytej porcji espresso. Dodanie mleka zwiększa objętość napoju i zmienia jego smak, ale nie usuwa kofeiny znajdującej się w kawie. W przypadku napoju przygotowanego na podwójnym espresso ilość kofeiny będzie odpowiednio większa. Nie należy jednak zakładać jednej dokładnej wartości dla wszystkich kaw mlecznych, ponieważ zawartość kofeiny zależy od dozy ziaren oraz parametrów ekstrakcji.

Kofeina w innych napojach

Kofeina występuje nie tylko w kawie. Jej źródłem są również m.in. herbata, yerba mate, napoje energetyczne, kakao i niektóre produkty spożywcze. Dlatego przy ocenie dziennego spożycia warto uwzględniać kofeinę ze wszystkich źródeł, a nie wyłącznie liczbę wypitych filiżanek kawy. Zawartość kofeiny w herbacie zależy m.in. od jej rodzaju, ilości suszu i czasu parzenia. W przypadku napojów energetycznych wartość można sprawdzić na etykiecie produktu i przeliczyć ją na całą wypijaną porcję.

Dla większości zdrowych dorosłych całkowite spożycie kofeiny do około 400 mg dziennie, rozłożone w ciągu dnia, nie jest według EFSA uznawane za poziom budzący obawy dotyczące bezpieczeństwa. Jednorazowa dawka do około 200 mg również nie budzi takich obaw u zdrowych dorosłych. Indywidualna wrażliwość może się jednak znacznie różnić, a kofeina spożywana nawet w mniejszych ilościach może wpływać na sen, szczególnie gdy jest przyjmowana blisko pory snu. W przypadku kobiet w ciąży EFSA wskazuje poziom do około 200 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł. Osoby szczególnie wrażliwe na kofeinę, przyjmujące określone leki lub mające problemy zdrowotne powinny indywidualnie ustalić odpowiednią ilość z lekarzem.

Najczęstsze pytania o kofeinę w kawie

Ile kofeiny ma jedna filiżanka kawy?

Zawartość kofeiny zależy od rodzaju kawy i wielkości porcji. Espresso o pojemności około 30 ml może zawierać około 60-80 mg kofeiny, natomiast 250 ml kawy przelewowej – około 95–200 mg. Są to wartości orientacyjne, ponieważ znaczenie mają również ziarna, doza i sposób parzenia.

Ile kofeiny ma espresso?

Typowe espresso o pojemności około 30 ml może zawierać około 60-80 mg kofeiny. Mimo niewielkiej objętości ma wysokie stężenie kofeiny.

Co ma więcej kofeiny – espresso czy kawa przelewowa?

W przeliczeniu na objętość espresso jest bardziej skoncentrowane. Jednak typowa porcja kawy przelewowej może dostarczyć więcej kofeiny łącznie, ponieważ jej objętość jest znacznie większa.

Co ma więcej kofeiny – Arabica czy Robusta?

Robusta zawiera zwykle więcej kofeiny niż Arabica. Dlatego mieszanki z większym udziałem Robusty mogą dostarczać więcej kofeiny niż kawy składające się wyłącznie z Arabiki. Konkretna ilość zależy jednak również od dozy i sposobu przygotowania naparu.

Czy mocna kawa ma więcej kofeiny?

Niekoniecznie. Intensywny, gorzki smak nie jest miarą zawartości kofeiny. Na smak wpływają m.in. rodzaj ziaren, stopień palenia i sposób ekstrakcji. Kawa o łagodniejszym smaku może dostarczyć więcej kofeiny w całej porcji niż intensywne espresso.

Czy ciemno palona kawa ma więcej kofeiny?

Nie należy utożsamiać ciemniejszego palenia z większą zawartością kofeiny. Różnice wynikające z palenia są mniej istotne niż gatunek ziaren, ilość użytej kawy i sposób przygotowania naparu.

Ile kofeiny ma kawa rozpuszczalna?

W 250 ml kawy rozpuszczalnej może znajdować się orientacyjnie około 30-90 mg kofeiny. Wartość zależy przede wszystkim od produktu i ilości użytej kawy.

Czy kawa bezkofeinowa zawiera kofeinę?

Tak. Określenie „bezkofeinowa” nie oznacza całkowitego braku kofeiny. W filiżance kawy bezkofeinowej pozostaje zazwyczaj niewielka ilość kofeiny, często kilka miligramów.

Czy latte i cappuccino mają mniej kofeiny niż espresso?

Jeżeli latte lub cappuccino przygotowano na jednym espresso, dodanie mleka nie zmniejsza ilości zawartej w nim kofeiny. Napój ma większą objętość i łagodniejszy smak, ale zawartość kofeiny zależy przede wszystkim od liczby użytych porcji espresso.

Ile kofeiny ma americano?

Americano przygotowane na bazie jednego espresso zawiera w przybliżeniu tyle kofeiny, ile znajduje się w użytej porcji espresso. Jeśli espresso o pojemności około 30 ml dostarcza orientacyjnie 60-80 mg kofeiny, americano przygotowane z tej samej porcji kawy będzie zawierało zbliżoną ilość.

Dodanie gorącej wody zwiększa objętość napoju i zmniejsza stężenie kofeiny, ale nie zmniejsza jej całkowitej ilości. Americano przygotowane z dwóch porcji espresso będzie natomiast zawierało więcej kofeiny. Ostateczna wartość zależy od liczby użytych porcji, dozy ziaren i parametrów ekstrakcji.

Czy podwójne espresso ma dwa razy więcej kofeiny?

Jeżeli rzeczywiście zostało przygotowane z podwójnej dozy kawy, zwykle będzie zawierało więcej kofeiny niż pojedyncze espresso. Nie należy jednak zakładać dokładnie dwukrotnej wartości w każdym przypadku, ponieważ wpływ mają ziarna i parametry ekstrakcji.

Ile kofeiny ma kawa parzona?

Kawa parzona może zawierać około 70-40 mg kofeiny w porcji 200 ml, ale nie jest to wartość stała. Ilość kofeiny zależy przede wszystkim od rodzaju i ilości użytych ziaren, proporcji kawy do wody, stopnia zmielenia oraz czasu kontaktu kawy z wodą.

W przypadku tradycyjnej kawy zalewanej bezpośrednio gorącą wodą dłuższy kontakt zmielonych ziaren z wodą sprzyja ekstrakcji kofeiny. Dlatego intensywność smaku nie jest dobrym wskaźnikiem jej zawartości – dwie podobnie smakujące kawy parzone mogą dostarczać różne ilości kofeiny.

Od czego zależy ilość kofeiny w kawie?

Najważniejsze czynniki to gatunek i odmiana ziaren, udział Arabiki i Robusty, doza kawy, proporcja kawy do wody, metoda parzenia, czas ekstrakcji oraz wielkość porcji. Z tego powodu dwie filiżanki przygotowane różnymi metodami mogą znacznie różnić się zawartością kofeiny.

Czy sposób parzenia wpływa na zawartość kofeiny?

Tak. Metoda parzenia wpływa m.in. na czas kontaktu kawy z wodą, proporcje oraz wielkość gotowego napoju. Dlatego espresso, przelew, French Press czy cold brew mogą dostarczać różne ilości kofeiny, nawet jeśli zostały przygotowane z podobnych ziaren.