Proces wypalania kawy w 5 krokach - jak powstają nasze mieszanki?

Plantacja

Kawa to owoce rosnące na drzewach. Często są uprawiane na odległych plantacjach. Dostępne u nas kawy single między innymi pochodzą z Kolumbii, Etiopii, Gwatemali, Brazylii, Indii i Costa Rici. Ziarna przebywają więc długą drogę i zaraz po zbiorach jest to pierwszy etap jaką kawa pokonuje, aby trafić do Twojego kubka.

Palenie

Zielone ziarna kawowca, których barwa sięga od jasnych odcieni zielono-żółtych po intensywną zieleń, trafiają do palarni. Od teraz zajmuje się nimi Mistrz palenia kawy, który dogląda procesu na każdym kroku. Palenie to najważniejszy etap obróbki kawy, ponieważ to on wydobywa z ziaren setki związków aromatycznych i smakowych. Kawa trafia na określony czas do specjalnego pieca gdzie długość palenia decyduje czy uzyskamy kawę ciemno, średnio lub jasno paloną. Z każdym rodzajem kawy postępuje się inaczej, odpowiednio do danej charakterystyki i pożądanego efektu końcowego.

Schładzanie

Ziarna wypalane są w piecach w temperaturze nawet 300 °C. Zostają one poddane chłodzeniu, ponieważ proces samodzielnego stygnięcia trwałby zbyt długo i niekorzystnie wpłynąłby na ich właściwości. Kawa chłodzona jest przepływającym powietrzem, dzięki czemu procesy chemiczne zachodzące podczas palenia zostają zatrzymane.

Pakowanie

Po schłodzeniu i odgazowaniu większości dwutlenku węgla kawa pakowana jest do specjalistycznych opakowań. Szczelne torebki pozwalają na zachowanie wszystkich walorów smakowych kawy.

Świeża kawa w domu

W ten sposób przygotowana i zapakowane ziarna trafiają w Twoje ręce. Teraz wystarczy ją zmielić oraz zaparzyć i możesz cieszyć się smakiem pysznej, pełnowartościowej kawy w domowym zaciszu.

Jak zaparzyć kawę?

W najprostszym rozumieniu wyróżniamy dwa rodzaje parzenia kawy. Możemy przygotować napar za pomocą ekspresu lub bez. Nazywamy to wtedy alternatywnymi metodami parzenia. Brzmi tajemniczo? Na szczęście to nic skomplikowanego. Zobacz sposoby, dzięki którym możesz uzyskać pyszną kawę i wybierz tą, która będzie dla Ciebie najlepsza i najwygodniejsza.

temperatura wody do zalania kawy: 90-95 stopni
ilość kawy: 60-70 g/1 l wody lub 6-7 g/100 ml

To nic innego jak wsypanie do kubka zmielonej kawy i zalanie jej gorącą wodą. Kiedy fusy opadną na dno, to znak, że kawa jest gotowa. Żeby przyspieszyć proces możemy przykryć naczynie talerzykiem. Zdecydowanie najprostsza i najszybsza metoda, jednak na pewno nie najlepsza. Wady? Ponieważ nie oddzielamy fusów od naparu, kawa zazwyczaj jest przeparzona a brak filtra powoduje, że napar jest mętny i zanieczyszczony. Nie należy jednak skreślać tej metody, kiedy przy braku innych możliwości, chcemy napić się kawy. Dobra jakość ziaren zrekompensuje nam nieco mętność, a żeby uniknąć picia zanieczyszczeń po prostu nie dopijajmy kawy do samego końca.

Dobrze znany i bardzo prosty do przygotowania kawy. Ponadto wielofunkcyjny bo możemy go wykorzystać także do sporządzenia herbaty, czy innego naparu ziołowego. Nazwa French Press jest związana z jego działaniem, czyli “naciskaniem”. Niewielkich rozmiarów dzbanek z tłokiem zakończonym sitkiem, pozwala uzyskać pyszną kawę bez fusów. Wystarczy wsypać do naczynia odmierzoną ilość grubo zmielonej kawy, zalać gorącą wodą i nałożyć przykrycie z sitkiem. Po odczekaniu kilku minut powoli dociskamy sitko do dna, rozlewamy napar do kubka i możemy cieszyć się pyszną kawą. Napar sporządzony we French Pressie jest gęstawy i zawiera niewielką ilość zanieczyszczeń.

  • tip: Aby pozbyć się wszelkich zanieczyszczeń, możesz nałożyć na metalowe sitko dodatkowo papierowy filtr. Możemy wtedy użyć drobniej zmielonych ziaren. Tak przygotowana kawa będzie bardziej klarowna i pełniejsza w smaku.
  • czas parzenia: ok 4-6 min
  • stopień zmielenia: grube

Metoda nieco bardziej czasochłonna, ale na pewno warta uwagi. Odpowiednio przyrządzona kawa w kawiarce, pozwoli uzyskać nam espresso zbliżone do tego otrzymanego z ekspresu! Zbliżone dlatego ponieważ ciśnienie wytwarzane w kawiarce jest niższe, ale jak w takim razie to działa? Do krawędzi sitka wsypujemy dosyć drobno zmieloną kawę, wodę wlewamy do dolnej części kawiarki poniżej zaworu bezpieczeństwa. Skręcamy ze sobą dwie części kawiarki i stawiamy na palniku. Teraz zachodzi proces ekstrakcji czyli wrząca woda zamienia się w parę, która przechodzi przez sitko z kawą. Na rynku dostępne są kawiarki stalowe lub aluminiowe, z czego tych drugich nie możemy używać na płytach indukcyjnych. Bardzo ważne aby kawiarka miała zawór bezpieczeństwa.

  • tip: adaptery zmniejszająca wielkość sitka
  • tip: można dodatkowo użyć filtra papierowego na sitko albo pod uszczelką
  • czas parzenia: do momentu wypłynięcia klarownej kawy z zaworu (zależne od wielkości
  • ilość kawy: dokładnie po krawędź sitka
  • ilość wody: poniżej zaworu bezpieczeństwa
  • stopień zmielenia: dosyć drobne

To proste i bardzo uniwersalne urządzenie jest połączeniem French Pressu i ekspresu przelewowego. Idealne do eksperymentowania, ponieważ możemy dowolnie zmieniać parametry parzenia. W zależności od stopnia zmielenia, rodzaju kawy czy rodzaju filtra możemy uzyskać różną intensywność, klarowność i smak. Aeropress przypomina strzykawkę i jest tłokiem, w którym przez filtr przeciskamy kawę wprost do filiżanki.

  • czas parzenia: 2 - 3 minuty
  • stopień zmielenia: dowolny

Kolba do parzenia przelewowego, która jest jednocześnie zaparzaczem i naczyniem na uzyskany napar. Dla wygody użytkowania posiada drewniany kołnierz lub szklane ucho do trzymania. Jest bardzo prosty w obsłudze a kawa zaparzona w chemexie smakuje naprawdę pysznie. Do górnej części kolby wkładamy papierowy filtr i przelewamy go gorącą wodą. Wsypujemy kawę i powoli wlewamy niewielką ilość wody. Na powierzchni kawy pojawią się bąbelki, odczekujemy więc około 30 sekund żeby zniknęły. Później, również powoli dolewamy resztę wody. Kiedy cała woda przeleje się przez kawę, wyjmujemy filtr z fusami i cieszymy się klarownym, aromatycznym napojem.

  • czas parzenia: 3,5 - 4,5 min
  • stopień zmielenia: grube

Dripper to proste naczynie przypominające filiżankę bez dna. Naczynie stawiamy na dzbanku lub bezpośrednio na kubku i wkładamy papierowy filtr. Przepłukujemy go gorącą wodą, wsypujemy kawę i powoli zalewamy zmielone ziarna. Kiedy woda w całości się przesączy, zdejmujemy dripper z naczynia i nasza kawa jest gotowa do wypicia.

  • czas parzenia: 2,5 - 4 min
  • stopień zmielenia: średnie zmielenie

Zaparzenie prawdziwej kawy po turecku wymaga nieco więcej czasu i cierpliwości. Do tygielka (klasycznie miedzianego) wsypujemy kawę. Jeśli chcemy słodki napar, jest to także czas na dodanie cukru lub przypraw. Mieszankę zalewamy zimną wodą i stawiamy na palniku. Teraz kilkakrotnie należy kawę “prawie zagotować” (nie doprowadzamy do wrzenia!). Kiedy na napar zacznie się gotować po raz pierwszy, zdejmujemy tygielek i dokładnie mieszamy zawartość łyżeczką. Ponownie stawiamy naczynie na palniku i zdejmujemy kiedy zacznie się gotować. Czynność powtarzamy od 3 do 5 razy a następnie delikatnie przelewamy napar do filiżanek. Kawa przyrządzona tym sposobem jest niezwykle intensywna i aromatyczna.

  • stopień zmielenia: drobne

Jaką kawę wybrać?

Możesz być rozczarowany, ale na pewno nie powinieneś być zaskoczony. Niezależnie czy jesteś kawowym weteranem, czy pierwsza filiżanka jest jeszcze przed Tobą, jedyna słuszna odpowiedź to - kawa świeżo mielona.

Dlaczego nie z marketu? Przecież w sklepach mamy całe półki uginające się od różnych rodzajów kaw. Jedne droższe, inne tańsze, na pewno znajdę jakąś dobrej jakości. Otóż nie, a słowo klucz to świeżość.

Kawa to owoc i chociaż dany gatunek ma swoje konkretne, określone walory smakowe to tak jak inne owoce różni się nieco przy każdym zbiorze. Tak jak jabłka czasem są bardziej kwaśne lub słodkie, bardziej kruche lub miękkie, tak kawa w zależności od ilości słońca, opadów, czy nawet roślin rosnących w pobliżu daje różne plony. W sklepie, natomiast wybrana kawa zawsze jest taka sama. Nie oznacza to, że wybierając mieszankę z palarni dostaniemy za każdym razem inną kawę.

Gatunek ziarna się nie zmienia, ale tylko świeżo zmielona kawa odda nam realną głębie smaku i aromatów. Od delikatnych nut kwiatowych, słodszych orzechowych po orzeźwiające nuty owocowe. Do wyboru mamy kawy single czyli jednorodne, lub blend czyli mieszanki. Każda kawa jednorodna ma swoją organoleptykę, na którą składa się aromat, smak i zawartość kofeiny.

Istotną rolę odgrywa też stopień wypalenia ziaren. W zależności od danego gatunku i pożądanych efektów stosuje się 4 stopnie wypalenia, z czego każdy charakteryzuje się różnymi walorami smakowymi.

Jasne palenie:

kolor jasnobrązowy, łagodny smak, cytrusowy i orzeźwiający aromat

Średnie palenie:

kolor średniobrązowy, słodkawy posmak, czuć kwasowość, aromat i smak

Ciemne palenie:

kolor ciemnobrązowy, posmak gorzyczki, intensywne aromaty

Bardzo ciemne palenie:

kolor prawie czarny, mocny posmak goryczki, kawa traci kwaskowatość i naturalne smaki a uwydatnia się posmak mocnego palenia (np. orzechowe, ziemiste)


Zanim małe zielone owoce stają się kawą jaką znasz przechodzą długą drogę. Kluczem jest picie świeżej kawy, ponieważ od procesu palenia nie powinno minąć więcej niż 4 miesiące . Po tym czasie ziarna powoli tracą smaku i aromat, chociaż kawy dobrej jakości mogą poczekać dłużej. Tak naprawdę przepis na kawę jest jeden - używaj świeżo zmielonej ziaren, aby cieszyć się prawdziwym, pełnowartościowym naparem.

Czym kierować się przy wyborze młynka?

Świeżo palona kawa trafia do nas w ziarnach, aby móc przygotować z niej napar należy je najpierw zmielić. Czym powinien się charakteryzować dobry młynek?

  • Najważniejsze, ziarna powinny być przez ostrza rozgniatane a nie cięte. W taki sposób działa młynek żarnowy, który rozciera kawę. Młynki z ostrzami nożowymi tną i rozgrzewają kawę, przez co traci swoje cenne właściwości nabyte w procesie palenia.
  • Nie mniej istotna jest regulacja stopnia mielenia. Grubość zmielenia dobieramy do wybranej metody parzenia, co zagwarantuje nam uzyskanie najlepszych rezultatów.
  • Następnie czeka nas wybór pomiędzy młynkiem ręcznym i elektrycznym. To zależy od naszych preferencji i gdzie będziemy z młynka najczęściej korzystać. Młynek ręczny możemy zabrać ze sobą w podróż czy na wyjazd, natomiast korzystanie w młynka elektrycznego jest bardzo szybkie i nie wymaga od nas żadnego wysiłku.
  • Pozostaje elementy, na które warto zwrócić uwagę to stabilność młynka, prezycja mielenia oraz materiał z którego młynek jest wykonany.

4 najlepsze zalety picia kawy

Chcesz się lepiej poczuć i zrobić dla siebie coś dobrego? Po prostu sięgnij po filiżankę kawy.

Pobudza

Pierwsze i chyba najbardziej znane działanie kawy to pobudzenie. Dzieję się tak dzięki zawartości kofeiny, która zmniejsza uczucie zmęczenia oraz poprawia koncentrację i zdolność myślenia. Nic dziwnego, że tak wiele osób nie wyobraża sobie poranka bez kubka kawy. Działając na ośrodek układu nerwowego, kofeina zwiększa wydzielanie dopaminy i adrenaliny. Tym samym poprawia nastrój i zwiększa gotowość organizmu do działania.

Dla aktywnych i na diecie

Kofeina nie tylko pobudza, ale także przyspiesza metabolizm. Ma korzystny wpływ na przemianę materii a tym samym pomaga spalić tkankę tłuszczową. Ponadto zwiększa naszą wytrzymałość podczas treningów, przez co możesz ćwiczyć bardziej efektywnie. Ponieważ kawa zwiększa odpornośc na ból, szybciej dojdziesz do siebie i uporasz się z zakwasami.

Walczy ze stresem oksydacyjnym

Nie każdy wie, że kawa to źródło cennych przeciwutleniaczy. Antyoksydanty wykazują szereg prozdrowotnych właściwości na nasz organizm. Przede wszystkim walczą ze szkodliwym działaniem wolnych rodników. Tym samym opóźniają procesy starzenia, zmniejszają ryzyko wystąpienia wielu chorób i chronią nasze komórki przed uszkodzeniami.

Dodaje zdrowia i urody

Oprócz kofeiny, kawa zawiera w sobie wiele substancji odżywczych jak witaminy z grupy B czy potas i magnez. Udowodnione jest, że kawa poprawia krążenie krwi, chroni przed depresją a już sam zapach działa odprężająco. Ma swoje zastosowanie także z kosmetyce. Można ją stosować jako wcierkę do włosów, a z fusów łatwo zrobimy domowy, aromatyczny peeling antycellulitowy.

O gustach się nie dyskutuje, czyli kawa czysta czy z dodatkami?

Odpowiedź jest prosta i zawsze prawdziwa. Pij kawę, taką jaka Ci bardziej smakuje i parz ją tak jak lubisz. Intensywne Espresso, delikatne latte, słodka mocha, mocne americano, to po jaką sięgasz to rzecz gustu. Klasycznie kawa była pita bez żadnych dodatków i wielu smakoszy do dziś uznaje, że to jedyny słuszny sposób picia kawy.

Mleko zaczęło być dodawane w celu złagodzenia mocnego smaku i goryczy czystej kawy. Uznaje się też, że kawa z mlekiem jest polecana osobom z wrażliwym żołądkiem, ponieważ dodatek mleka łagodzi działanie substancji drażniących zawartych w kawie.

W kwestii cukru wciąż występuje sporo sporów. Z jednej strony cukier uzależnia i jest sprawcą wielu chorób cywilizacyjnych. Z drugiej najnowsze badania dowodzą, że kofeina spożywana wraz z cukrem znacząco mocniej stymuluje pracę mózgu.

Można spróbować także kawy z dodatkiem przypraw. Najpopularniejsze z nich to cynamon i kardamon (może być też gałka muszkatołowa czy anyż). Jest to dobra alternatywa dla osób, które chciałyby oduczyć się słodzenia kawy cukrem.

Wniosek jest taki, że ile osób, tyle jest opinii. Zatem nie dajmy się zwariować i pijmy kawę, jaką najbardziej lubimy.